Standardy wymagań będące podstawą przeprowadzania sprawdzianu po klasie VI

1. Czytanie

Uczeń:

1. odczytuje różne teksty kultury (w tym kształtujące tożsamość narodową i postawę obywatelską):
   
   1. źródła i teksty historyczne, w tym: fragmenty kronik, pamiętników, listów, elementy dziedzictwa kulturowego, w szczególności zabytki architektury reprezentatywne dla danej epoki, polskie pieśni patriotyczne,
   2. teksty literackie, w tym: baśnie, legendy, mity, opowiadania, utwory poetyckie i prozatorskie z klasyki dziecięcej i młodzieżowej - polskiej i światowej,
   3. teksty użytkowe, w tym: telegram, zaproszenie, zawiadomienie, instrukcję, przepis, ogłoszenie, kartkę pocztową, list prywatny i oficjalny, tabelę, notatkę,
   4. proste teksty podręcznikowe, a także publicystyczne i popularnonaukowe, w tym: audycję radiową i telewizyjną, artykuł prasowy,
   5. przedstawienia teatralne i filmy,
   6. przekazy ikoniczne, w tym: komiksy, dzieła malarskie, rzeźby, rozpoznaje ich cechy charakterystyczne, dostrzega znaczenia dosłowne i odkrywa sensy przenośne,
2. określa funkcje elementów charakterystycznych dla danego tekstu:
   
   1. rozumie pojęcia: fikcja literacka, świat przedstawiony, nadawca, odbiorca, podmiot mówiący, narracja, przenośnia, rytm,
   2. posługuje się czynnie terminami: bohater, wątek, akcja, autor, narrator, epitet, porównanie, wyraz dźwiękonaśladowczy, rym, zwrotka, refren, baśń, legenda, opowiadanie, powieść, proza, poezja oraz podstawowymi terminami związanymi z przekazami ikonicznymi, plastyką, muzyką, radiem, telewizją, filmem, teatrem, prasą,
3. rozumie znaczenia podstawowych symboli występujących w instrukcjach i w opisach:
   
   1. diagramów,
   2. map,
   3. planów,
   4. schematów,
   5. innych rysunków,
4. odczytuje dane z:
   
   1. tekstu źródłowego,
   2. tabeli,
   3. wykresu,
   4. planu,
   5. mapy,
   6. diagramu oraz odpowiada na proste pytania z nimi związane.

2. Pisanie

Uczeń:

1. pisze na temat i zgodnie z celem, posługując się następującymi formami wypowiedzi:
   
   1. opowiadanie,
   2. opis przedmiotu, krajobrazu, postaci rzeczywistej i literackiej, dzieła sztuki,
   3. sprawozdanie z uroczystości szkolnej, wycieczki,
   4. notatka w formie planu, tabeli, wykresu, streszczenia,
   5. kartka pocztowa,
   6. list prywatny i oficjalny,
   7. telegram,
   8. zaproszenie,
   9. zawiadomienie,
   10. ogłoszenie,
   11. k) instrukcja,
   12. l) przepis,
2. formułuje wypowiedzi ze świadomością celu (intencji):
   
   1. pyta i odpowiada,
   2. potwierdza i zaprzecza,
   3. poleca i prosi,
   4. przyrzeka i obiecuje,
   5. zachęca i zniechęca,
   6. zaprasza,
   7. przeprasza,
   8. współczuje,
   9. żartuje,
   10. wątpi,
   11. odmawia,
3. buduje tekst poprawny kompozycyjnie (ok. 1 strony formatu A4), celowo stosując środki językowe i przestrzegając norm gramatycznych, ortograficznych i interpunkcyjnych,
4. przedstawia w postaci graficznej dane zapisane w tabeli:
   
   1. przenosi informacje na oś liczbową, chronologiczną, układ współrzędnych,
   2. wyraża dane w postaci diagramu słupkowego, prostego schematu, innego rysunku,
5. dba o układ graficzny, czytelność i estetykę zapisu:
   
   1. dostosowuje zapis do formy wypowiedzi,
   2. wyróżnia części tekstu zgodnie z jego strukturą,
   3. pisze czytelnie.

3. Rozumowanie

Uczeń:

1. posługuje się kategoriami czasu i przestrzeni w celu porządkowania wydarzeń:
   
   1. sytuuje je w przestrzeni,
   2. umieszcza daty w przedziałach czasowych,
   3. oblicza upływ czasu między wydarzeniami,
   4. porządkuje wydarzenia w kolejności chronologicznej.
2. przedstawia przyczyny i skutki wydarzeń i zjawisk:
   
   1. domyśla się przyczyn, przewiduje skutki wydarzeń bliskich życiu i swoim doświadczeniom,
   2. wskazuje główne przyczyny i skutki doniosłych wydarzeń w historii Polski,
   3. wyjaśnia przyczyny i skutki zmian, które zachodzą w środowisku w wyniku działalności człowieka,
3. określa znaczenie osiągnięć człowieka dla rozwoju cywilizacyjnego:
   
   1. wyjaśnia na prostych przykładach zmiany cywilizacyjne, jakie nastąpiły na przestrzeni dziejów,
   2. opisuje najważniejsze osiągnięcia, które składają się na polskie dziedzictwo kulturowe,
4. wyraża własne opinie i próbuje je uzasadnić, wyjaśniając swoje stanowisko, używa odpowiednich argumentów,
5. opisuje sytuację przedstawioną w zadaniu za pomocą:
   
   1. wyrażenia arytmetycznego i prostego wyrażenia algebraicznego,
   2. prostego równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą,
   3. planu,
   4. mapy,
   5. prostego schematu,
   6. diagramu słupkowego,
   7. innego rysunku,
6. rozpoznaje charakterystyczne cechy i własności:
   
   1. liczb,
   2. figur,
   3. zjawisk,
   4. przemian,
   5. obiektów przyrodniczych,
   6. elementów środowiska, wskazuje różnice i podobieństwa oraz porządkuje je,
7. dostrzega prawidłowości, opisuje je i sprawdza na przykładach:
   
   1. opisuje zjawiska o charakterze powtarzalnym, spotykane w najbliższym otoczeniu,
   2. na podstawie opisu zjawiska mającego charakter prawidłowości wnioskuje o dalszym jego przebiegu,
8. ustala sposób rozwiązania zadania oraz prezentacji tego rozwiązania,
9. analizuje otrzymane wyniki i ocenia ich sensowność:
   
   1. porównuje wyniki z własnym doświadczeniem,
   2. sprawdza wyniki z warunkami zadania.

4. Korzystanie z informacji

Uczeń:

1. wskazuje źródła informacji, posługuje się nimi,
2. analizuje oferty mediów kierowane do dzieci i młodzieży, wybiera spośród tych ofert, kierując się wskazanymi kryteriami (osadzonymi także w wartościach).

5. Wykorzystywanie wiedzy w praktyce

Uczeń:

1. posługuje się poznanymi terminami do opisywania zjawisk i sytuacji spotykanych w środowisku,
2. wybiera przyrządy służące do obserwacji i pomiaru, odpowiada na pytania dotyczące przebiegu zjawisk, zapisuje wyniki obserwacji,
3. wykonuje obliczenia dotyczące:
   
   1. długości,
   2. powierzchni,
   3. objętości,
   4. wagi,
   5. czasu,
   6. temperatury,
   7. pieniędzy,
4. planuje i wykonuje obliczenia z wykorzystaniem kalkulatora,
5. wykorzystuje w sytuacjach praktycznych własności:
   
   1. liczb,
   2. figur,
   3. zjawisk,
   4. przemian,
   5. obiektów przyrodniczych,
   6. elementów środowiska i stosuje je do rozwiązania problemu,
6. zna zasady bezpiecznego posługiwania się urządzeniami technicznymi i materiałami chemicznymi, rozpoznaje oznakowania substancji toksycznych, łatwopalnych i wybuchowych, objaśnia zasady użytkowania domowych urządzeń elektrycznych,
7. wyjaśnia na podstawie instrukcji obsługi, jak uruchomić i wykorzystać proste urządzenia techniczne,
8. rozumie potrzebę stosowania zasad:
   
   1. higieny,
   2. bezpieczeństwa,
   3. zdrowego trybu życia,
   4. oszczędnego korzystania z energii i innych zasobów przyrody,
   5. postępowania w środowisku przyrodniczym.